به گزارش جویباران،  حدود ۱۴ ماه از خروج یک طرفه آمریکا از برجام مى‌گذرد. ایران در این مدت به شکل یک طرفه به تعهدات برجامى خود عمل کرده است اما طرف اروپایى که قرار بود در مقابل تحریم‌هاى آمریکا کارى کند، جز وعده و حرف چیز دیگرى از خود نشان نداده است. در چنین شرایطى، آمریکا و اروپا با محاسباتى غلط گمان مى‌کردند که ایران دچار بن بست راهبردى شده و نمى‌تواند دست به اقدام تقابلى بزند. واکنش‌هاى عصبى غربى‌ها نشان مى‌دهد شمارش معکوس هسته‌اى ایران آنان را به‌نوعى غافلگیر و شوکه کرده است. این در حالى است که مهلت ۶۰ روزه ایران به اروپا براى عمل به تعهدات برجامى خود رو به پایان است و اعلام تصمیمات جدید ایران و عبور از سقف ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنى شده تا ششم تیرماه با واکنش سریع غربى‌ها مواجه شد. واکنشى که حاکى از نگرانى توام با باج‌خواهى آنان است. رئیس جمهور آمریکا ایران را تهدید کرده و مدعى شد نخواهد گذاشت ایران به سلاح هسته‌اى دست یابد. واکنش رژیم صهیونیستى نیز از همین نوع است. نکته جالب آن‌که برخى سینه چاکان برجام خروج ترامپ از توافق و انتقادات نتانیاهو را نشانه سودمندى آن مى‌دانستند. واکنش ترامپ و نتانیاهو نشان داد این توافق براى آنان بسیار مهم است و ماندن ایران در آن و عمل به تعهداتش به‌صورت نامحدود، خواسته اولیه و اصلى آنان است.

 

اروپایى‌ها؛ پیاده‌نظام اجرایى سناریو ترامپ‌

در این رابطه محسن رحمانی کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه غربى‌ها نشان دادند که برخلاف ادعاهاى خود، زبان دیپلماسى و نرم را نمى‌فهمند و باید با زبان زور با آنان سخن گفت  اظهار کرد: این رفتار اروپایى‌ها مسبوق به سابقه است و در مذاکرات هسته‌اى اوایل دهه ۸۰ نیز آنان همین رویه و روند را در پیش گرفتند. ایران مدتى طولانى و به‌صورت داوطلبانه غنى‌سازى را تعلیق کرد اما آنان جز وعده‌هاى توخالى و امروز و فردا کردن، هیچ اقدامى انجام ندادند و عملاً مذاکرات را به شکست کشاندند.

 

وی با اشاره به ناکام ماندن سناریوی جنگ یا مذاکره با آمریکا در ماه‌هاى گذشته خاطرنشان کرد:  باتوجه به اینکه مهلت ۶۰ روزه ایران به کشورهاى اروپایى براى جبران خسارت‌هاى خروج یک‌جانبه آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) روبه پایان است؛ اما کشورهاى اروپایى نه تنها براى جبران منافع تهران کارى نکرده‌اند، بلکه به‌تازگى مطالبات واشنگتن را به زبانى دیگر مطرح مى‌کنند.

 

کارشناس مسائل سیاسی کانال مالی اینستکس را یک تبل توخالی دانست و افزود: این کانال مالی که اروپایی‌ها ادعای اجرای آن را دارند تبل توخالی همانند برجام است زیرا هیچ کدام از کشورهای اروپایی عضو برجام استقلال سیاسی و مالی در برابر آمریکا ندارند و به عبارتی کارمند گوش به زنگ دولت ایالات متحده محسوب می‌شوند.

 

رحمانی تأکید کرد: دولت آمریکا همچنان بر این باور است که روزى فرا خواهد رسید استراتژى فشار حداکثرى و تحریم‌هاى اقتصادى، انزواى دیپلماتیک و حتى تهدید جنگ، به یک توافق تاریخى با ایران منجر خواهد شد، غافل از این‌که راهبردهاى مذکور، قابلیت‌هاى درونى خود را براى مقابله با ایران از دست داده‌اند و به بیان ساده‌تر، استفاده آمریکا از استراتژى‌هاى مذکور به‌خصوص راهبرد فشار حداکثرى و تحریم شدید اقتصادى، نه تنها در قبال ایران شکست خورده، بلکه چشم انداز استفاده آمریکا از این ابزارهاى فشار را در خصوص کشورهاى دیگر نیز با ابهامات اساسى مواجه ساخته است.

 

اقدامات نمادین اروپا در حمایت سیاسى از برجام

سعید تجری پژوهشگر سیاسی با بیان اینکه هدف اصلى و راهبردى فشار حداکثرى آمریکایى‌ها که درون مایه اقتصادى داشت و دارد، گشودن دروازه‌هاى آشوب و تنش‌هاى خیابانى بر علیه حاکمیت و نظام سیاسى بود تصریح کرد: مردم ایران نه تنها به خیابان‌ها نریختند و در دام آمریکایى‌ها نیفتادند، بلکه بیش از پیش به این واقعیت پى بردند که آمریکا علت العلل مشکلات و معضلاتى است که بر اقتصاد و معیشت مردم رفته و سفره‌هایشان را کوتاه کرده است، این درک هم‌اکنون به انسجام مردمى در مقابل زیاده‌طلبى آمریکایى‌ها ختم شده است.

 

وی اقدامات اروپا و مواضع سیاستمداران آن‌ها در حمایت سیاسى از برجام نمادین دانست و گفت: آنچه که در مدت ۱۴ ماهه پس از خروج آمریکا از برجام، از سوی اروپایی ها شاهد بودیم جز حرف، ادعا و تهدید چیزی نبوده و تمام رفتار اروپایی‌ها به یک سری اقدامات نمادین در حمایت سیاسی از برجام است.

این پژوهشگر سیاسی به کانال مالی اینستکس اشاره و عنوان کرد: اینستکس پروژه‌ای شکست خورده‌ای است که دل نبستن به آن سودمندتر از دل بستن به آن است، زیرا اقدام جدی از سوی دول اروپایی عضو برجام برای پایبندی به آن را شاهد نیستیم.

 

تجری با با بیان اینکه اروپا ناچار است دست به انتخاب بزند اظهار کرد: هم‌اکنون سه کشور اروپایى که طى یکسال اخیر بازى در زمین دولت ترامپ را نسبت به انجام تعهدات حقوقى خود در برجام ترجیح داده بودند، در مقابل انتخابى بزرگ قرار گرفته‌اند، آن‌ها باید میان استمرار همراهى با کاخ سفید و حفظ منافع ایران مطابق توافق هسته اى، صرفاً یک گزینه را انتخاب کنند.

 

وی افزود: در این معادله، استمرار بازى دوگانه اروپا (به مانند آنچه طى یکسال اخیر شاهد آن بودیم) معنا و مفهومى نخواهد داشت و آنچه مسلم است اینکه زمان مداراى جمهورى اسلامى ایران با اتحادیه اروپا به پایان رسیده است و بدون‌شک در صورتى که طرف اروپایى طى چند روز آتى اقدامى فورى، عملیاتى، تضمین شده و قاطعانه در راستاى حفظ منافع ایران در برجام صورت ندهد، جایى براى مصالحه با آن‌ها از سوى جمهورى اسلامى ایران باقى نخواهد ماند.